Sai sót chuyên môn đáng tiếc

Báo Tuổi Trẻ ngày 16-10-2009 trong bài “ Đề nghị xử lý hình sự vụ người chết ký giấy bán đất” đưa tin Sở Tư pháp TP.HCM trong quá trình xem xét khiếu nại của gia đình một đương sự đã phát hiện Văn phòng công chứng Gia Định vào tháng 6-2009 đã xác nhận vào một “Hợp đồng bán đất”, trong khi thực tế người bán ( ông Nguyễn Văn Nhơn) đã chết từ 3 năm trước đó !
 

Theo Sở Tư pháp TP.HCM, bước đầu xác định sự việc này có dấu hiệu hình sự trong sự việc này (lừa đảo trong việc mua bán đất).
 

Liên quan đến trách nhiệm của công chứng viên Trần Quốc Phòng, người đã chứng nhận vào hợp đồng trên, bà Ung Thị Xuân Hương - phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM - cho biết kết quả xác minh ban đầu cho thấy Văn phòng công chứng Gia Địng và công chứng viên “đã có sai sót về chuyên môn”. Việc xử lý sai phạm hiện còn chờ kết quả của cơ quan điều tra. Nếu qua điều tra xác định công chứng viên không cố ý tiếp tay cho việc lừa đảo thì sở sẽ xem xét xử lý hành chính đối với sai phạm trên.
 

Trước đó, công chứng viên Trần Quốc Phòng, trưởng Văn phòng công chứng Gia Định, thừa nhận chính mình đã ký xác nhận vào bản hợp đồng chuyển nhượng đất giữa ông Nguyễn Văn Nhơn và bà Võ Thị Lệ Thủy. Ông Phòng nói khi biết ông Nguyễn Văn Nhơn đã chết, ông thật sự bàng hoàng!
 

Ông Phòng cũng nói thêm các giấy tờ đều có xác nhận, dấu mộc của UBND xã, công an xã nên bằng mắt thường không thể xác định được đó là thật hay giả, cần phải có cơ quan chức năng xem xét. Ông Phòng còn cho biết tại Văn phòng công chứng, phía mua đất là bà Võ Thị Thu Thủy cũng cam kết là đã tìm hiểu kỹ lô đất, tình trạng pháp lý, giấy tờ trước khi mua nên ông Phòng đã xác nhận.
 

Trong khi đó bà Võ Thị Thu Thủy lại cho biết bà thỏa thuận mua lô đất với giá 900 triệu đồng thông qua một người giới thiệu. Khi xem đất, bà Thủy được dẫn đến chỉ vị trí lô đất ngay mặt tiền, có người cầm giấy đỏ nhận là chủ đất, giá lại rẻ nên bà lập tức vay mượn để mua. Và vì “ thấy công chứng viên ký nên đã tin tưởng giao tiền cho bên bán và còn bỏ ra hàng chục triệu đồng để đóng thuế” .
 

Bà Thủy còn nói bà là người kinh doanh bất động sản nên đã mua nhiều lô đất khác tại Hóc Môn. Sau khi có thông tin về vụ lô đất của ông Nhơn, bà đã tìm hiểu và rất hoang mang khi được biết một số lô đất khác mà bà đã ký mua cũng rơi vào tình trạng tương tự: người đến công chứng ký hợp đồng bán đất với bà không phải là chủ đất thật sự.
  

Theo báo Tuổi Trẻ, “ Hiện nay, do Bộ Tư pháp chưa rút giấy phép nên Văn phòng công chứng Gia Địng vẫn hoạt động bình thường. Song song với việc đề nghị cơ quan điều tra vào cuộc, Sở Tư pháp sẽ kiểm tra toàn diện văn phòng này để xem còn các trường hợp sai phạm nào khác hay không”.

Người chết ... ký giấy bán đất

Trước đó, cũng báo Tuổi Trẻ đưa tin một người chết đã hơn ba năm, được chính quyền cấp giấy khai tử thì gia đình bỗng thấy có người đến đòi giao nhà đất. Người này đưa ra một bản hợp đồng bán đất do chính người chết ký tên, lăn tay vào tháng 6-2009. Điều đáng nói là hợp đồng này được Văn phòng công chứng Gia Định đóng dấu xác nhận hẳn hoi. ( Tức là xác nhận đây là một giao dịch có thật, với sự tham gia “trực tiếp” của hai bên mua bán. 

Sự việc bắt đầu khi cuối tháng 9-2009 vừa qua, đang cư ngụ yên ổn tại căn nhà do cha để lại, gia đình ông Nguyễn Văn Ne (67/1 ấp 1, xã Xuân Thới Sơn, huyện Hóc Môn, TP.HCM) hết sức bất ngờ khi có người đến nói đã mua mảnh đất này của cha ông. Theo hợp đồng do phía người mua đất trưng ra thì cha ông Ne là ông Nguyễn Văn Nhơn đã bán lô đất diện tích hơn 1.300m2 cho bà Võ Thị Lệ Thủy (với giá 400 triệu đồng), giờ người này đang làm thủ tục mua lại từ bà Thủy.
 

Ông Ne và gia đình càng bất ngờ hơn khi xem bản hợp đồng có chữ ký của cha ông trong phần người bán (bên chuyển nhượng) ghi ngày ký là 8-7-2009, trong khi cha ông đã mất ngày 19-5-2006. Khi gia đình ông giải thích và đem cả giấy chứng tử của cha mình ra thì đến lượt người mua đất hốt hoảng.
 

Theo trí nhớ của ông Ne, sau khi cha ông mất thì đến cuối năm 2007, ông có nhờ một người chuyên mua bán đất đai gần nhà là ông N.V.L. để lo thủ tục thừa kế cho hai chị em ông. Theo hướng dẫn của ông L., đầu năm 2008, ông Ne và người chị ra xã ký giấy tờ, lăn dấu tay và đưa bản chính giấy đỏ cùng một số giấy tờ khác cho ông L..
 

Thế nhưng sau đó ông L. né tránh và hẹn lần hẹn lữa, nói giấy tờ nằm ở chỗ này, chỗ khác chưa xong. Tháng 7-2009, ông L. đến nhà thông báo lỡ làm mất giấy đỏ của gia đình ông, hứa sẽ làm lại và cam kết bồi thường 30 triệu đồng. Gia đình ông Ne không đồng ý, làm đơn gửi các cơ quan chức năng đề nghị ông L. phải hoàn trả sổ đỏ cho gia đình ông.
 

Liên quan đến việc “người chết bán đất”, sau đó gia đình ông Ne đã làm đơn khiếu nại và tố cáo gửi cơ quan chức năng. Và kết quả xác minh ban đầu là công chứng viên Trần Quốc Phòng đã bị đương sự “qua mặt”.
 

Người yêu cầu công chứng phải chịu trách nhiệm về giấy tờ do mình cung cấp cho văn phòng công chứng
 

Có thể nói, nếu như loại đi yếu tố có sự câu kết giữa Văn phòng công chứng và đương sự bán đất (khả năng này hầu như là không thể. Vì sớm muộn gì sự việc cũng sẽ bại lộ), thì sai sót của công chứng viên Trần Quốc Phòng thật đáng tiếc và do lỗi chủ quan.
 

Trên thực tế, vẫn có một số trường hợp các cơ quan chức năng đã chấp nhận giấy cớ mất hoặc Biên nhận đang chờ cấp CMND thay cho CMND thật. Qua sự việc này, một bài học kinh nghiệm cần đặt ra là việc xác định ai là đương sự thật hóa ra không đơn giản và không thể chủ quan, cho dù người đó có thể có Giấy cớ mất giấy tờ có đóng mộc đỏ hẳn hòi.
 

Ông Phòng nói khi tiếp nhận hồ sơ công chứng đã xem xét thấy đầy đủ các giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, bản chính quyền sử dụng lô đất chuyển nhượng. Ông Phòng cũng cho phóng viên báo Tuổi Trẻ xem bộ photo hồ sơ công chứng còn lưu trữ tại văn phòng, trong đó phía bên người bán (ông Nguyễn Văn Nhơn) có bản photo hộ khẩu; giấy xác nhận lô đất không thuộc diện quy hoạch, không bị tranh chấp và giấy chứng nhận độc thân đều do UBND xã Xuân Thới Sơn đóng mộc.
 

Riêng về giấy tờ tùy thân, người xưng là Nguyễn Văn Nhơn tại Văn phòng công chứng nói đã làm mất chứng minh nhân dân (CMND), đang đề nghị làm lại. Đồng thời xuất trình “Tờ khai mất CMND” có dán hình, đóng dấu giáp lai của Công an xã Xuân Thới Sơn.
 

Theo công chứng viên Trần Quốc Phòng, theo Luật công chứng thì công chứng viên phải kiểm tra giấy tờ tùy thân (thường là CMND, hộ chiếu). Tuy nhiên, trong trường hợp này người xưng danh “ông Nhơn” khai mất CMND nhưng có tờ cớ mất ghi rõ số CMND, dán hình có đóng dấu của công an xã nên ông đã tin tưởng.
 

Theo chúng tôi, cũng cần phải nói thêm là trong trường hợp này, người xưng là Nguyễn Văn Nhơn tại Văn phòng công chứng chính là người chịu trách nhiệm cao nhất về tính chính xác và hợp pháp của các tài liệu, giấy tờ do mình cung cấp cho Văn phòng công chứng.
 

Có thể thấy, trong trường hợp này người xưng danh Nguyễn Văn Nhơn thực chất không phải là ông Nguyễn Văn Nhơn. Mà người này đã sử dụng những giấy tờ thật của ông Nguyễn Văn Nhơn để “cải trang” mình thành người bán đất. Như vậy, có thể thấy dấu hiệu lừa đảo trong sự việc này là rất rõ. Theo chúng tôi, nhiều khả năng người này sẽ bị truy tố về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo qui định tại Bộ luật hình sự.
 

Sự việc này quả là một bài học kinh nghiệm đáng giá cho tất cả chúng ta. ( Nguồn : báo Tuổi Trẻ )
--------------------------
 

Qui định của pháp luật :

Người yêu cầu công chứng

1. Người yêu cầu công chứng là cá nhân, tổ chức Việt Nam hoặc cá nhân, tổ chức nước ngoài. Người yêu cầu công chứng là tổ chức thì việc yêu cầu công chứng được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo uỷ quyền của tổ chức đó.

2. Người yêu cầu công chứng phải có năng lực hành vi dân sự, xuất trình đủ các giấy tờ cần thiết liên quan đến việc công chứng và chịu trách nhiệm về tính chính xác, tính hợp pháp của các giấy tờ đó.

 ( Theo Điều 8 Luật công chứng)
Nguồn: Ecolaw.vn