Nên có toàn án chuyên về sở hữu trí tuệ
Xu thế “san phẳng thế giới” trên các lĩnh vực pháp luật đã khiến thói quen bảo vệ tài sản tư, tạo lợi thế cạnh tranh từ tài sản trí tuệ trong xã hội phương Tây từng bước xuất hiện trong các văn bản pháp luật nước ta. Bộ luật Dân sự 2005, Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và nhiều văn bản pháp luật kế tiếp đều mang “hơi thở” của xu hướng đó.
Pháp luật sở hữu trí tuệ với chức năng là nền tảng
pháp lý bảo vệ các tài sản trí tuệ đang được hoàn thiện và giữ vai trò
quan trọng đảm bảo lợi ích của các tri thức có tài sản tư. Những quy
định xác lập quyền, cơ chế bảo vệ và thực thi trong pháp luật sở hữu
trí tuệ dần khắc phục tình trạng nhiều tài sản bị “lấy đi” dễ dàng. Tuy
nhiên, trước tình cảnh các ca sĩ và nhà đầu tư tranh giành quyền lợi,
các công ty ra sức bảo vệ nhãn hiệu, kiểu dáng, sáng chế, người ta vẫn
thấy rằng ước mơ công lý của người có tài sản trí tuệ vẫn còn xa lạ.
Khi nhận thấy sự sáng tạo bị xâm phạm, người có tài
sản trí tuệ thường lên tiếng phản đối để đòi lại công bằng. Họ thường
phối hợp với cơ quan hành chính hoặc tìm đến tòa án dân sự. Nhưng với
đặc thù phức tạp, mang tính chuyên môn cao nên nhiều khi các cơ quan
hành chính và tòa án dân sự, vốn còn nhiều mặt hạn chế, vẫn không thể
giải quyết thỏa đáng.
Khi gặp trường hợp khó, các cơ quan này thay vì phải
giải quyết rốt ráo thì lại thường “đá” cho nhau. Khi đó người có tài
sản trí tuệ cứ loay hoay không biết quyền lợi hợp pháp của mình có được
bảo vệ hay không. Bởi thế, khi kinh tế phát triển, các tranh chấp về sở
hữu trí tuệ gia tăng, người dân mong có tòa án đủ năng lực để xét xử
các tranh chấp về sở hữu trí tuệ.
Pháp luật sở hữu trí tuệ của nước ta hướng đến
việc khuyến khích sáng tạo, thi hành đủ các loại quyền tài sản trí tuệ
và đủ sức bảo vệ người có quyền đó. Từ việc bảo vệ quyền của giới văn
nghệ sĩ, cho tới bảo vệ độc quyền nhãn hiệu, sáng chế của người làm
khoa học. Thậm chí quyền của người sử dụng trước tài sản trí tuệ cũng
được bảo hộ một cách đầy đủ. Theo điều 134 Luật Sở hữu trí tuệ, nếu
được tạo ra một cách độc lập, người sử dụng tài sản trí tuệ trước sẽ
không thể bị người có văn bằng bảo hộ coi là xâm phạm quyền sở hữu trí
tuệ.
Tuy nhiên, trong bối cảnh không thật sự bình đẳng
giữa các cơ quan hành chính và người dân, cộng thêm sự lúng túng của
những người không chuyên, nhiều khi các bằng chứng bảo vệ lợi ích hợp
pháp của người có tài sản trí tuệ lại bị lãng quên. Do đó, khi tranh
chấp sở hữu trí tuệ xảy ra, ước mơ công lý của người dân tại cơ quan
hành chính và tại các tòa án không chuyên trở nên xa vời. Chính vì vậy,
tòa án chuyên về sở hữu trí tuệ với đầy đủ năng lực sẽ góp phần đưa ra
những phán quyết chính xác, giải quyết được tận gốc rễ các xâm phạm về
sở hữu trí tuệ.
Tòa án chuyên về sở hữu trí tuệ càng cần thiết hơn
khi việc cấp giấy chứng nhận quyền tác giả không trải qua thẩm định
chặt chẽ của cơ quan công quyền. Giới văn nghệ sĩ và những người có sức
sáng tạo được hưởng
quyền tác giả khi tác phẩm ra đời mà không cần đơn yêu cầu công nhận.
Đủ thủ tục, không thiếu hồ sơ, người dân có thêm giấy chứng nhận bảo hộ
quyền tác giả và được hưởng sự bảo hộ đầy đủ của pháp luật. Tác phẩm
được đăng ký thành công, được cấp giấy chứng nhận thì người chủ tác
phẩm có đủ căn cứ pháp lý để thể hiện quyền tài sản của mình.
Thế nhưng, thiếu đi cơ chế thẩm định trước khi cấp
giấy chứng nhận, những tác phẩm bắt chước cứ đua nhau được xác lập giấy
chứng nhận. Một tác phẩm được cấp giấy chứng nhận quyền tác giả từ năm
2008 có thể chỉ với những thay đổi không đáng kể về hình thức, tên gọi
lại được tiếp tục cấp giấy chứng nhận trong năm 2009.
Công lý trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ chỉ có thể đạt
được nếu có tòa án đề cao quyền sở hữu trí tuệ và có thẩm phán đủ năng
lực chuyên môn. Quyền tài sản trí tuệ không được bảo vệ, hành vi xâm
phạm tràn lan, thì niềm tin của các nhà đầu tư cũng sẽ sụt giảm. Nếu
như nhiều nước có tòa án chuyên về sở hữu trí tuệ và tạo ra một môi
trường đầu tư – thương mại hiệu quả, thì Việt Nam cũng có thể mong
những điều tương tự. Trước tình trạng ăn cắp bản quyền, hàng giả khắp
nơi, người ta càng không thể không lo. Vì lẽ đó, cho ra đời sớm một hệ
thống tòa án chuyên xét xử về sở hữu trí tuệ là việc làm cần thiết để
khuyến khích sự sáng tạo của mỗi người dân.
SOURCE: THỜI BÁO KINH TẾ SÀI GÒN - LÊ TRỌNG DŨNG – Công ty TNHH Luật Gia Phạm
Trích dẫn từ:http://www.thesaigontimes.vn/Home/diendan/bandocviet/28553/