Paul Sellew – Kinh doanh từ… rác
Nhiều thập kỷ sau khi thành lập công ty phân bón đạt giá trị 50 triệu USD, Paul Sellew tiếp tục sự nghiệp mới.Năm 1983, Paul Sellew mở doanh nghiệp chuyển đổi chất thải nông nghiệp thành phân xanh. 15 năm sau, Earthgro bán 20 triệu bao phân bón một năm và xuất hiện ở những vườn hoa cỏ khắp Hoa Kỳ. Năm 1998, Scotts mua công ty với giá 47 triệu USD.
Gần 3 thập kỷ sau, Paul, hiện đã 52 tuổi, đang trên đường phát triển
công ty thân thiện với môi trường Harvest Power. Mục tiêu của ông là xây
dựng một cơ sở bề thế ở khu ngoại ô để chuyển đổi thức ăn thừa và rác
xanh từ cây lá trong vườn nhà thành nhiên liệu.
Theo thống kê công bố vào tháng 11/2009 của “Viện Nghiên Cứu Bệnh Thận -
Tiêu Hóa và Đái Tháo Đường” thì khẩu phần ăn hằng ngày của người Mỹ
tăng 50%. Từ năm 1974, ngày càng nhiều gia đình đi ăn nhà hàng. Điều đó
đồng nghĩa với việc có nhiều thức ăn thừa và có thể kiếm lời nhờ kinh
doanh ngành chế biến chất thải thành nhiên liệu.
Paul cho biết: “Thức ăn thừa và cành lá rơi ngoài vườn chiếm đến 30%
tổng rác thải hằng ngày của chúng ta. Đó là hàng triệu hàng triệu tấn
nguyên nhiên liệu. Với Havard, chúng tôi tiến thêm một bước thực hiện
điều mình đã làm tại Earthgro: tạo ra năng lượng từ rác thải hữu cơ
trước khi nó bị đem ra làm phân bón”.
Năm 2009, công ty Harvest kiếm được 40 triệu USD vốn đầu tư từ những nhà
đầu tư hàng đầu như công ty Kleiner Perkins Caufield & Byers. Đến
cuối năm 2010, nhà máy sẽ bắt đầu sản xuất nhiên liệu xanh từ chất thải
hữu cơ. Quá trình chế biến tiêu hóa kỵ khí chất rắn được miêu tả đơn
giản như sau: chất thải ẩm sẽ tiếp xúc với vi khuẩn và bị phân hủy trong
khoảng hai tuần thành khí metan và CO2. Khí metan được dẫn vào ống để
biến thành chất lỏng dùng chạy máy xe hoặc chuyển thành điện thông qua
máy đốt.
Thực tế, có khoảng 200 nhà máy “tiêu hóa kỵ khí” chuẩn bị hoặc đang hoạt
động tại châu Âu. Nhưng đây vẫn là kỹ thuật mới và còn nhiều điểm chưa
hoàn thiện. Theo lời của nhà đồng sáng lập Wayne Davis: “Chúng tôi chấp
nhận mạo hiểm khi thử thực hiện ngành sản xuất này. Chưa từng có doanh
nghiệp nào vừa đứng ra thực hiện dự án, vừa nghiên cứu thử nghiệm và tìm
vốn phát triển hoàn chỉnh tất cả khâu như Harvest”.
Paul chia sẻ: “Tôi thích thành lập doanh nghiệp. Thử thách nhưng đầy
hứng thú. Thành công dần hiện rõ là nguồn động lực giúp tôi tin mình
đang đi đúng hướng. Xã hội cần chúng ta lao động, làm việc. Tất cả những
công ty tôi đã thành lập đều tồn tại dựa trên ý niệm đó”.
Sau khi tốt nghiệp đại học Cornell Khoa học Cuộc sống và Nông nghiệp năm
1980, Paul chơi bóng rổ chuyên nghiệp tại Argentina, Ý và Bỉ 3 mùa đấu
trước khi trở về nông trại của gia đình tại Lebanon. Công ty của cha anh
vốn là một trong những nhà cung ứng cây xanh trang trí lớn nhất nhì Hoa
Kỳ. Mùa hè khi Paul về lại quê nhà sau khi bôn ba làm vận động viên
bóng rổ chuyên nghiệp, ông cụ gọi anh đi dọn rác thải từ một nông trại
nấm gần đó. Paul thu gom rác thải nông nghiệp mình dọn và ủ làm phân
xanh. Và đó là nguồn gốc hình thành Earthgro.
Paul thành công hơn các đối thủ cạnh tranh nhờ sản phẩm phân xanh có
chứa vi sinh vật giúp phòng chống bệnh cây trồng. Đồng thời, anh cũng
biết lợi dụng tốt mối quan hệ khách hàng sẵn có của gia đình. Tuy nhiên,
làm thế nào Paul phát triển quy mô? Anh nhất định có cách riêng để ủ
phân bón với số lượng lớn tại khu ngoại ô mà không làm lan rộng mùi khó
chịu.
Nhờ biết cách vận dụng kỹ thuật nông nghiệp, Paul bỏ ra nhiều năm để
thiết kế một nông trại với kích thước sân bóng bầu dục có những ống
thông khí và kiểm soát nhiệt độ thường xuyên. Mô hình này bảo đảm rác
thải thành phân bón trong 4 tuần, thay vì 8 – 12 tuần như thường lệ.
Công ty hoạt động tốt đến mức Paul thành lập một doanh nghiệp khác với
tên gọi International Process Systems để xây dựng và áp dụng hệ thống
quy mô lớn những mô hình làm phân bón đa dạng khác nhau.
Anh bán bản quyền sở hữu trí tuệ vào năm 1991 với giá 23 triệu USD nhưng
vẫn giữ quyền sử dụng phát minh tại nhà máy của mình. Khi chính quyền
ban hành lệnh cấm đổ rác thải sân vườn ra bãi đất trống, thì Earthgro
càng thu được nguồn nguyên liệu dồi dào để phát triển cực thịnh. Doanh
thu hằng năm của công ty vào năm 1998 đạt đến 50 triệu USD.
Không phải tất cả những doanh nghiệp mạo hiểm của Paul đều thành công
rực rỡ. Nguyên nhân là vì anh cùng lúc làm nhiều việc khác nhau. Amol
Deshpande, đối tác con của Kleiner Perkins và là nhà đồng sáng lập
Harvest Power, công ty hiện có 60 nhân viên, kể về Paul: “Paul có mạng
lưới kết nối nhiều doanh nhân nhất tôi từng biết. Anh biết cách lôi kéo
mọi người cùng gia nhập trong những phi vụ làm ăn mạo hiểm hết lần này
đến lần khác”.

Khu vực vận chuyển và chế biến rác của Paul
Năm 2000, Paul và một số thành viên gia đình cùng gom vài triệu USD
thành lập doanh nghiệp Finger Lakes Aquaculture, nuôi cá rô phi cho hồ
cá kiểng tại các căn hộ cao cấp ở New York. Không may thay, cá mắc bệnh
và chết hàng loạt. Đến năm 2002, Paul vẫn kiên trì đầu tư thêm vài triệu
USD để phát triển số lượng cá, nhưng vẫn thất bại. Cuối cùng, công ty
nộp đơn tuyên bố phá sản.
Amol Deshpande chia sẻ: “Doanh nghiệp cần tập thể lãnh đạo toàn tâm toàn
ý sống chết với sự tồn vong của mình. Nhưng công ty Finger Lakes
Aquaculture thiếu tập thể đó”. David Call, nhà đầu tư của Finger Lakes
Aquaculture, chỉ trích: “Paul lúc nào cũng dạt dào ý tưởng và dự định.
Anh ấy cùng lúc thực hiện nhiều kế hoạch khác nhau nên khó có thể dồn
toàn lực vào chỉ riêng một doanh nghiệp”.
Và còn một vài doanh nghiệp thua lỗ khác. Nhưng, dù thất bại bao nhiêu
lần hay bị tổn thất bao nhiêu tiền vốn, chẳng gì có thể làm lung lay
khát vọng thành lập doanh nghiệp của Paul. Năm 2005, anh tuyển Wayne
Davis, Giám đốc điều tiết của Fidelity Investments, về thành lập công ty
Backyard Farms trồng cà chua quanh năm trong nhà kính. Davis cho biết:
“Tôi chẳng biết gì về cà chua, nhưng tôi muốn làm việc cùng Paul”. Ba
năm sau, công ty dần phát triển nhà kính rộng 24 mẫu Anh. Doanh thu 2009
đạt đến 6 triệu USD.
Ở cái tuổi mọi người chỉ nghĩ đến an nhàn, hưởng lạc, Paul Sellew vẫn
tiếp tục thử thách mình với Harvest Power. Ông kết lại quá trình nhiều
thập kỷ thành lập 6 doanh nghiệp: “Thành lập công ty là thử thách hào
hứng không dành cho kẻ yếu tim”.
Theo nguoilanhdao.com