Cung, cầu đa dạng

“Chúng tôi cần tìm mua một doanh nghiệp kinh doanh máy vi tính, phân phối sản phẩm công nghệ thông tin, phần mềm. Yêu cầu: tối thiểu có hai nhân viên kỹ thuật, có trụ sở sẵn; có hệ thống khách hàng và đại lý thì càng tốt, ở quận Đống Đa, Ba Đình hoặc Hoàn Kiếm”.

“Doanh nghiệp thành lập năm 2002, kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ bảo vệ tại TPHCM. Do sức phát triển vượt quá tầm quản lý, ban lãnh đạo chuyển hướng kinh doanh, muốn chuyển nhượng toàn bộ bao gồm: tài sản hữu hình, hệ thống khách hàng, thương hiệu, đội ngũ nhân viên đã được đào tạo. Giá chuyển nhượng: 12 tỉ đồng”.

Trên đây là hai trong số hàng trăm mẩu quảng cáo có nội dung tương tự đang được rao trên website www.muabandoanhnghiep.com.vn của Công ty Đầu tư và Phát triển đô thị quốc tế (IDJ). Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc IDJ, nói rằng với website trên, công ty của ông đang có ý định tạo ra một “siêu thị” mà hàng hóa trao đổi chính là các doanh nghiệp. Vào “siêu thị” này, người ta mới thấy cung - cầu ở đây thật đa dạng.

Một công ty chuyên kinh doanh nhà hàng ăn uống tại TP.HCM muốn nhượng quyền thương mại món hủ tiếu tuyệt chiêu của người Tiều với giá 7.000 đô la/tháng. Do gia đình chuyển ra nước ngoài, một công ty tư nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất xe máy ở Quảng Nam đề nghị bán lại toàn bộ doanh nghiệp của mình với giá 350 tỉ đồng. Có công ty đưa ra mức giá ngợp trời 640 tỉ đồng cho khu biệt thự và sân golf 18 lỗ được quảng cáo là đẹp nhất ở miền Bắc nhưng không bán hết mà chỉ đề nghị hợp tác dưới các hình thức liên doanh, góp vốn hoặc mua lại một phần công ty.

Không chỉ khối doanh nghiệp tư nhân mà ngay cả thành phần kinh tế tập thể cũng vào “siêu thị”. Một hợp tác xã ở tận Bắc Giang đã rao bán “mình” với giá 10 tỉ đồng, bao gồm những tài sản khá hấp dẫn như quyền sử dụng đất, nhà xưởng, hầm rượu, hệ thống khách hàng tại thị trường các nước Hà Lan, Đức, Pháp...

Trong khi đó, có những đơn đặt hàng (cầu) cũng rất lạ. Một công ty ở Nghệ An nói rằng họ cần mua thương hiệu của các công ty xây dựng “đã có trên ba năm kinh nghiệm, đã thi công trên ba công trình xây dựng dân dụng-công nghiệp từ 2-7 tầng, đã thi công các công trình giao thông từ 3-7 tỉ đồng...”.

Hoặc, có công ty sẵn sàng bỏ từ 100 triệu đồng đến một tỉ đồng để mua từ 50-90% vốn của những doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán với điều kiện: doanh nghiệp đã có tối thiểu hai năm tuổi, có tối thiểu 10 nhân viên và trụ sở ở Hà Nội! Tham gia “chợ” còn có cả các nhà đầu tư nước ngoài.

Một Việt kiều ở Anh cần mua lại một doanh nghiệp Việt Nam chuyên về cơ khí hàng hải với số tiền khoảng hai tỉ đồng. Một tập đoàn lớn của Nga tìm mua một công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, phân phối sắt thép và khai thác than với “hầu bao” dự kiến lên tới 80 tỉ đồng...

Giám đốc Hiếu cho biết mỗi ngày “chợ” điện tử của công ty ông tiếp nhận hàng chục giao dịch mua bán, chuyển nhượng doanh nghiệp. Chỉ sau ba tháng hoạt động, trang web này đã “tác hợp” thành công cho 60 vụ chuyển nhượng, sáp nhập doanh nghiệp trong số hàng trăm đơn đặt hàng, giao dịch.

Website www.muabandoanhnghiep.com.vn chỉ là một trong nhiều biểu hiện sinh động của một thị trường mới nổi tại Việt Nam - thị trường chuyên về mua và bán doanh nghiệp.

Cản trở

Người mua doanh nghiệp, tức nhà đầu tư, sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí gia nhập thị trường nhờ bộ máy, mặt bằng, thương hiệu, khách hàng đã có sẵn. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn đang gặp nhiều cản ngại.

Về nguyên tắc, Luật Đầu tư không hạn chế việc đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài vào các công ty Việt Nam, trừ những ngành nghề có điều kiện. Thế nhưng, hiện nay mức góp vốn, mua cổ phần trong doanh nghiệp Việt Nam của các nhà đầu tư nước ngoài vẫn bị hạn chế với tỷ lệ không quá 30% vốn điều lệ của doanh nghiệp đó theo một văn bản có trước Luật Đầu tư.

Đó là Quyết định số 36/2003/QĐ-TTg về quy chế góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài trong các doanh nghiệp Việt Nam. Văn bản này đã được các cơ quan có thẩm quyền “hứa” sẽ thay đổi cho phù hợp với Luật Đầu tư và mới đây là các cam kết của Việt Nam với WTO nhưng thực tế đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh. Hậu quả là đang có sự ách tắc trong thủ tục chuyển nhượng doanh nghiệp.

Luật sư Nguyễn Đình Nhã, Trưởng Văn phòng Luật Vision, cho biết một trường hợp thỏa thuận về mua bán công ty của thân chủ ông hiện đang bị Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM “treo” lại với lý do “chưa có văn bản hướng dẫn”. Giám đốc Trần Trọng Hiếu thì cho hay một doanh nghiệp Singapore đã bỏ ra số tiền 75 triệu đô la Mỹ để mua lại một công ty có dự án bất động sản ở Vĩnh Phúc nhưng vẫn chưa được phép.

“Một dự án đang bị đóng băng vì thiếu vốn; một công ty sắp “chết”, công nhân có nguy cơ phải ra đứng đường, có người đến “giải cứu”, làm cho tốt lên, vì sao không cho? Vô lý hơn nữa là luật cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài vì sao lại hạn chế họ đầu tư vào các công ty Việt Nam?”- ông Hiếu bức xúc.

Ông Hiếu cho biết một số nhà đầu tư nước ngoài đã phải lách quy định bằng cách nhờ người khác đứng tên trên phần mua cổ phần vượt tiêu chuẩn của mình. Trong trường hợp như vậy, rõ ràng nhà đầu tư sẽ gặp bất lợi vì họ có thể sẽ bị người đứng tên lật lọng và tranh chấp có thể xảy ra bất kỳ lúc nào.

Ở một khía cạnh khác, luật sư Lê Thành Kính, Trưởng Văn phòng Luật sư Lê Nguyễn, cho biết mặc dù theo quy định các cổ đông chiến lược chỉ được phép bán cổ phần của mình sau ba năm góp vốn vào một doanh nghiệp nhưng trên thực tế vẫn xảy ra các cuộc trao đổi, mua bán cổ phần “ngầm” với nhau. Lý do là vì cơ hội kinh doanh đến và đi rất nhanh nên các nhà đầu tư không thể chờ đợi.

Nguồn tin: Thời báo kinh tế Sài Gòn

(SUNLAW FIRM: Bài viết được đăng tải nhằm mục đích giáo dục, phổ biến, tuyên truyền pháp luật và chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước không nhằm mục đích thương mại. Thông tin nêu trên chỉ có giá trị tham khảo và có thể một số thông tin pháp lý đã hết hiệu lực tại thời điểm  hiện tại vì vậy Quý khách khi đọc thông tin này cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.)